"Φωτογραφικό Ταξίδι"

Ελληνική Λέσχη Φωτογραφίας

Σημεία των καιρών: Πώς διαμορφώνεται το τοπίο της καλλιτεχνικής φωτογραφίας στην Ελλάδα Γράφει ο Kωστής Aντωνιάδης 14/05/2015

Ο γνωστός φωτογράφος και καθηγητής στο τμήμα Φωτογραφίας και Oπτικοακουστικών Τεχνών του ΤΕΙ Αθήνας εξετάζει το τοπίο της καλλιτεχνικής φωτογραφίας στην Ελλάδα σήμερα και υποστηρίζει ότι η φωτογραφία «απαιτεί χρόνο, παρατήρηση, αναμονή, κατανόηση».

 Είναι δύσκολο ή μάλλον άδικο να επιχειρεί κανείς αυτή την εποχή απολογισμούς για την καλλιτεχνική φωτογραφία στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι φωτογράφοι της παλαιότερης γενιάς, εξουθενωμένοι οικονομικά από την κρίση, φαίνεται να έχουν αδρανοποιηθεί. Και ενώ αυτοί περιμένουν καλύτερες ημέρες, εκατοντάδες χιλιάδες φωτογράφοι σε όλο το κόσμο σπουδάζουν, εργάζονται καθημερινά και παράγουν αδιάκοπα καινούργια έργα. Απέναντι σ’ αυτούς στέκονται σήμερα οι έλληνες φωτογράφοι.

Ελάχιστες καινούργιες εργασίες παράγονται και ακόμα πιο λίγες είναι αυτές που καταλήγουν να τυπωθούν και να παρουσιασθούν σε κάποια έκθεση. Από την άλλη μεριά οι νεώτεροι σε ηλικία φωτογράφοι – που οι περισσότεροι έχουν σπουδάσει φωτογραφία - εκδηλώνουν συνήθως ένα πρόσκαιρο ενδιαφέρον για την καλλιτεχνική φωτογραφία και σύντομα χάνονται σ’ ένα θολό επαγγελματικό τοπίο με ελάχιστες ευκαιρίες απασχόλησης. Είναι πάντως φανερό πως η ψηφιακή τεχνολογία, με την ευκολία στην παραγωγή και διακίνηση των φωτογραφικών εικόνων, σε συνδυασμό με την ύφεση και την ανεργία στην Ελλάδα προκάλεσε ένα πρωτόγνωρο κύμα ενδιαφέροντος για τη φωτογραφία. Σεμινάρια, διαγωνισμοί και φωτογραφικά φεστιβάλ ανακοινώνονται καθημερινά, και το εκπληκτικό είναι πως τα περισσότερα ολοκληρώνονται με επιτυχία, δηλαδή με αθρόα συμμετοχή. Είναι όμως ακόμα νωρίς να εκτιμήσει κανείς αν όλα αυτά έχουν κάποια ουσιαστική σημασία για την ίδια τη φωτογραφία.

Εντούτοις διακρίνει κανείς ένα νέο είδος φωτογράφων –μια γενιά που ουσιαστικά έθρεψε το διαδίκτυο. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες φωτογράφοι μοιράζονται τις ίδιες πλατφόρμες παρουσίασης των έργων τους σε αυτό, συνομιλούν, επαινούν και ευχαριστούν ο ένας τον άλλο για τα καλά τους λόγια. Αυτό μπορεί να καλύπτει πλασματικά βασικές ανάγκες κοινωνικής συναναστροφής αλλά δεν προάγει καθόλου τη φωτογραφία. Αντίθετα δημιουργεί παρανοήσεις και σύγχυση. Κυρίως όμως παρασύρει τους φωτογράφους σε μια αδικαιολόγητη βιασύνη. Σαν να μην υπάρχει αύριο, μόλις ολοκληρώσουν μια μικρή συλλογή φωτογραφιών σε κάποιο θέμα επιχειρούν να την δείξουν, ουσιαστικά δηλαδή να την τελειώσουν. Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό –και δεν γίνεται - είναι πως η φωτογραφία απαιτεί κάτι παραπάνω από την ανακάλυψη ενός αξιοπερίεργου θέματος ή την επινόηση μιας ιδιόμορφης οπτικής απεικόνισης. Απαιτεί χρόνο, παρατήρηση, αναμονή, κατανόηση, ένα είδος «παράλληλης ζωής» με το θέμα. Γιατί αυτό που χαρακτηρίζει τα σπουδαία έργα της φωτογραφικής τέχνης, και έχει ξεχαστεί από τους φωτογράφους, είναι ο χρόνος της παρατήρησης, ο χρόνος της συμβίωσης του φωτογράφου με το θέμα και την απεικόνισή του. Χρειάζεται βέβαια και κάποια προετοιμασία: Βιβλία, κινηματογράφος, θέατρο, μουσική, επιστροφή στους φίλους, στις παρέες, στις εκδρομές, ασκήσεις παρατηρητικότητας, και προπαντός όχι βιασύνη. Το φωτογραφικό έργο αν είναι να γεννηθεί θα γεννηθεί μόνο του. Η ολοκλήρωσή του είναι υπόθεση επιμονής και υπομονής.

Τα παραπάνω επιβεβαιώθηκαν φέτος με δύο φωτογραφικές εκθέσεις. Η μια με τίτλο "Άθως - Τα χρώματα της πίστης", ήταν έργο του Στράτου Καλαφάτη και παρουσιάσθηκε στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας πρώτα στη Θεσσαλονίκη και έπειτα στην Αθήνα. Για την ολοκλήρωσή του χρειάστηκαν πέντε χρόνια και είκοσι έξι ταξίδια στο Άγιο Όρος μας λέει ο φωτογράφος, αλλά δεν χρειαζόταν να μας το πει. Η ποιότητα των φωτογραφιών του και η επιμέλεια της παρουσίασης τόσο στην έκθεση όσο και στο ομότιτλο λεύκωμα από τις εκδόσεις Άγρα κάνουν φανερή τη διαφορά. Ο Καλαφάτης έχει την ικανότητα να μεταγγίζει το προσωπικό του ύφος σε οτιδήποτε φωτογραφίζει, στην περίπτωση όμως του πολύ - φωτογραφημένου Αγίου Όρους αυτό ήταν κι αν ήταν έκπληξη.

Η άλλη έκθεση με τίτλο «Μόνιμος Κάτοικος» της Νατάσσας Κοτσάμπαση, παρουσιάσθηκε στο Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας ΕΝΝΕΑ. Μόνιμοι κάτοικοι είναι τα δέντρα που αρνούνται να εγκαταλείψουν το ελάχιστο έδαφος που τους έχει απομείνει, μέσα στις πόλεις. Η φωτογράφος συλλέγει αυτές τις εικόνες εδώ και μια δεκαετία, επιμένοντας μάλιστα στην φωτοχημική παραγωγή και στην παρουσίαση των φωτογραφιών σε μικρού μεγέθους ασπρόμαυρες εκτυπώσεις. Καμιά φωτογραφία δεν μοιάζει με την άλλη όλες όμως φαίνεται πως έχουν την ίδια καταγωγή, έναν επινοημένο τόπο που γεννήθηκε μέσα από την εμμονή και προσήλωση της φωτογράφου στο θέμα της.

Μέχρι τις 16/5 φωτογραφική δουλειά του Κωστή Αντωνιάδη φιλοξενείται στο The Athens House of Photography. O Kωστής Aντωνιάδης γεννήθηκε στην Aθήνα το 1949. Διδάσκει φωτογραφία και κριτική θεωρία στο τμήμα Φωτογραφίας και Oπτικοακουστικών Τεχνών του ΤΕΙ Αθήνας. Eίναι ιδρυτικό μέλος του Φωτογραφικού Kέντρου Aθηνών και από το 1979 και έχει οργανώσει και παρουσιάσει πολυάριθμες εκθέσεις φωτογραφίας ελλήνων και ξένων φωτογράφων στην Eλλάδα και σε διεθνή φεστιβάλ στο εξωτερικό. Φωτογραφίες του έχουν παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Διετέλεσε διευθυντής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (2003-2005 ) και από το 2006 εργάζεται ως ανεξάρτητος επιμελητής εκθέσεων. Θεωρητικά και κριτικά κείμενά του δημοσιεύονται από το 1979 σε εικαστικά και φωτογραφικά περιοδικά. Από το 2012 είναι διευθυντής και επιμελητής της διαδικτυακής φωτογραφικής γκαλερί Ariadne.

Προβολές: 37

Σχόλιο

Πρέπει να είστε μέλος του "Φωτογραφικό Ταξίδι" για να προσθέσετε σχόλια!

Γίνετε μέλος του "Φωτογραφικό Ταξίδι"

© 2017   Created by Giorgos Tsoumpas Photography.   Με την υποστήριξη του

Διακριτικά  |  Αναφορά προβλήματος  |  Όροι χρήσης