"Φωτογραφικό Ταξίδι"

Ελληνική Λέσχη Φωτογραφίας

Ο βραβευμένος φωτογράφος Χάρης Κακαρούχας μιλά στο maga.gr


Από το Primal στο Grace, και από το Nostalgia στο Enseble. Από την Αθήνα στη Γλασκώβη και μέχρι την Ινδία. Μικρές και μεγάλες πορείες στο βιογραφικό χάρτη του Χάρη Κακαρούχα μέχρι να το πάτημα ενός κουμπιού – μέχρι το κλικ της μηχανής του. Για να περάσουν σε μια αιωνιότητα που ο ίδιος ορίζει.

Ο Χάρης Κακαρούχας γεννήθηκε στην Αθήνα. Στο πλούσιο εκπαιδευτικό του υπόβαθρο βρίσκει κανείς σπουδές Χαρτογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, μεταπτυχιακό σχετικά με το “Color Theory and Visual Perception” στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης κι έπειτα Διδακτορικό στη Φωτογραφία – “Prosopography / Mapping the self” – στο Πανεπιστήμιο του Derby. Χωρίς βέβαια να σταματά εκεί· τα βήματα του τον οδήγησαν από την Ευρώπη μέχρι την Ασία – είτε για να μελετήσει τις διάφορες μορφές του art therapy στο Voicing Institute της Ελβετίας, είτε άλλες πρακτικές της σύγχρονης ψυχοθεραπείας στο Freedom Institute του Άμστερνταμ.

Βιώματα που έγιναν παρακαταθήκη κι αποτυπώθηκαν στις εικόνες του. Μερικές από αυτές εκδόθηκαν σε περιοδικά στην Ελλάδα και το εξωτερικό και άλλες στο βιβλίο του “On the timelines” (εκδ. Φωτοχώρος) αλλά και στο βραβευμένο – με το “Milos Prize” το 2004 για το καλύτερο βιβλίο τέχνης της χρονιάς στην Ελλάδα – “Suspended Time: A Cuban portrait”, ένα βιβλίο που ξεπέρασε τα στενά όρια της χώρας μας και βρέθηκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων σε Μεγάλη Βρετανία, Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία. Μια χρονιά πριν, το 2003 βραβεύεται με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Εκδοτών για τη φωτογραφία αλλά και με το Schweppes Photographic Portrait Prize.

Με τις φωτογραφίες του να προβάλλονται για μέρες στο νου μου, του ζήτησα να χωρέσει σε λέξεις εμπειρίες, συναισθήματα, απόψεις, έργα και ημέρες του φωτογραφικού του βίου. Και είχα τη πολύ μεγάλη χαρά να δεχτεί.

h_kakarouhas_02

Πώς “συστήνετε” το έργο σας σε κάποιον που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή μαζί του;

Καταρχήν θα προσκαλούσα τον θεατή των φωτογραφιών μου να μην σταθεί απέναντι τους προσπαθώντας να τις προσεγγίσει διανοητικά. Αντίθετα θα τον προέτρεπα να τις “αφουγκραστεί” σιωπηλά χωρίς προσδοκίες. Αν συντονιστεί με το “αίσθημα” των εικόνων και συν-κινηθεί, τότε θα έχει πραγματικά συναντηθεί μαζί τους. Φυσικά αυτή η συνάντηση μπορεί να μην γίνει ποτέ. Το λέω αυτό γιατί αυτές οι εικόνες δεν έγιναν από το “έξυπνο” μυαλό μου αλλά από ένα βαθύτερο χώρο – χρόνο ή κατάσταση μέσα μου, ας το πούμε “εσωτερική αλήθεια”, και σε τέτοιο χώρο – χρόνο απευθύνονται. Στην πραγματικότητα δεν τις έκανα, συνέβησαν. Αυτό που έχω να κάνω για να συμβούν είναι να βρίσκομαι συνειδητά σε σύνδεση με αυτήν την κατάσταση. Για να “συστήσω” λοιπόν αυτό το έργο θα έλεγα ότι είναι απλά ένας άλλος κόσμος που καθρεφτίζει αυτήν την εσωτερική αλήθεια. Και αν κάποιος συναντήσει αυτές τις εικόνες είναι με ένα τρόπο, σαν να έχει συναντήσει και μένα στην αληθινή φύση μου.

Πώς αναγνωρίζετε ένα υποψήφιο θέμα προς φωτογράφιση και πώς το προσεγγίζετε;

Όταν είμαι σε αυτή την σύνδεση, τότε δεν κάνω κάτι, απλά ακολουθώ τη ματιά μου. Εκεί που το βλέμμα μου θα σταθεί “εκστατικά”, θα κάνω “κλικ” και θα συνεχίσω. Αν σταθεί μπροστά σε έναν άνθρωπο, τότε θα πρέπει να βρω τον τρόπο ώστε και εκείνος να βρει την σύνδεση με αυτή την εσωτερική αλήθεια του. Η πείρα μου λέει ότι για να συμβεί αυτό χρειάζεται να βρεθούμε σε ένα πεδίο κοινής αποδοχής, μια ατμόσφαιρα ουσιαστικά “αγαπητική”, κάτι που δεν είναι πάντα σίγουρο. Αλλά για να σταθεί το βλέμμα μου στον συγκεκριμένο άνθρωπο σημαίνει ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις  για να συμβεί κάτι τέτοιο. Η συνάντηση με τον άλλο (και η προσωπογραφία του) μπορεί να συμβεί αμέσως – σαν κεραυνοβόλος έρωτας, άλλες φορές χρειάζεται χρόνο και άλλες φορές δεν συμβαίνει ποτέ.

Ποιές είναι οι επιρροές και ποιές οι εμμονές σας;

Οι πρώτες εικόνες που τις κοιτούσα χωρίς να μπορώ να πάρω το βλέμμα μου από πάνω τους ήταν τα “πορτραίτα Φαγιούμ”. Βρήκα τη συνέχεια στις ζωγραφιές του Θεοτοκόπουλου, σε μερικές εικόνες της ορθόδοξης παράδοσης, στους πίνακες του Τσαρούχη. Είναι αυτά τα μάτια που κοιτάνε τόσο βαθιά μέσα τους αγκαλιάζοντας τα πάντα, ζωή και θάνατο μαζί. Προσπάθησα στην αρχή να βρω αυτά τα μάτια στις φωτογραφίες μου, αλλά απέτυχα, και ήταν φυσικό αφού δεν είχα ο ίδιος την εμπειρία. Αλλά η ύπαρξη μού έκανε το χατίρι και βρήκα Δασκάλους τον Osho, τον Almaas, την Gangaji που με πήραν από το χέρι σε αυτό το εν ζωή ταξίδι του θανάτου και έτσι έχω και εγώ μια ευκαιρία όχι μόνο να αναγνωρίσω αλλά και να εκφράσω αυτό το “βάθος”.

Το φώς και το χρώμα το “είδα” παρατηρώντας τη φύση: είναι όλα εκεί. Αλλά το αγάπησα επίσης στα τελάρα του Gauguin και του Matisse. Όπως αγαπώ πολύ τον Ταρκόφσκι και τον Κουστουρίτσα. Βλέπετε αναφέρω ζωγράφους και σκηνοθέτες και αυτό γιατί οι έρωτες μου ήταν ο κινηματογράφος και η ζωγραφική. Η φωτογραφία ήταν κάτι σαν γάμος από προξενιό, αλλά νομίζω ότι τελικά κάτι γίνεται όταν – όπως σε όλους τους γάμους – αφιερωθείς και παραδοθείς από καρδιάς. Πιο οικείοι από τους φωτογράφους, μου είναι ο De Carava και ο Strand και φυσικά αγαπώ όλες τις “αληθινές” φωτογραφίες και τους δημιουργούς τους. Εμμονές δεν βλέπω να έχω, ούτε έμμονες ιδέες, απλά φωτογραφίζω αυτά που αγαπώ που ζω μαζί τους, αυτή την καθημερινότητα που ανασύρεται από την “ταπεινότητα’”της και γίνεται το κέντρο του κόσμου.

Στο portfolio σας βλέπει κανείς τόσο έγχρωμες όσο και ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Τι είναι αυτό που προσθέτει ή αφαιρεί τελικά η χρήση του χρώματος;

Θα σας πω αλλά δεν παίρνω όρκο. Νομίζω ότι οι ασπρόμαυρες είναι σαν το σχέδιο στη ζωγραφική. Έχουν βαρύτητα και καθαρότητα, είναι το ιδεόγραμμα της ζωής. Το χρώμα είναι σαν το άρωμα που τυλίγει την ύπαρξη, χωρίς αυτό τα πράγματα φτωχαίνουν. Νομίζω καλό είναι να ξεκινήσει κάποιος με ασπρόμαυρες φωτογραφίες, σε βοηθούν να περάσεις στις  έγχρωμες σαν επόμενο και δυσκολότερο βήμα.

Είναι θεμιτή η ύπαρξη “ταυτότητας” στο έργο του φωτογράφου – είτε μέσω της χρήσης συγκεκριμένης τεχνικής, είτε θεματολογίας – ή θεωρείτε πως ένας φωτογράφος πρέπει να δοκιμάζεται και ανακαλύπτει την τέχνη του εκ νέου;

Αυτό που δημιουργεί και ταυτόχρονα δίνει υπόσταση στο φωτογραφικό καλλιτεχνικό έργο είναι το βλέμμα. Το βλέμμα εμπεριέχει και καθρεφτίζει τα βαθύτερα αισθήματα του φωτογράφου, τον τρόπο που αναπνέει, που σχετίζεται με τα πράγματα, το αμάγαλμα ποιοτήτων του Είναι του, την εσωτερική του αλήθεια, πείτε το όπως θέλετε, κάτι που είναι απολύτως μοναδικό και που ο καθένας μας έχει και οφείλει να το ανακαλύψει. Αυτή είναι και η ταυτότητα του. Δεν είναι κάτι που το γνωρίζεις με το μυαλό σου και δεν μπορείς να το αναπαράγεις, το ανακαλύπτεις εκ νέου σε κάθε “κλικ”. Όπως είπα και πριν δεν κάνεις τη φωτογραφία, συμβαίνει. Ο ίδιος ο φωτογράφος όπως και η ζωή που φωτογραφίζει είναι ατελεύτητα μυστήρια και η φωτογραφία είναι ένα όμορφο “εργαλείο” για να τα εξερευνήσεις. Αλλιώς το πράγμα θα ήταν απίστευτα βαρετό.

Το βλέμμα δεν εξαρτάται από τη φόρμα ή το περιεχόμενο, αντίθετα είναι αυτό που  αποφασίζει για τον τρόπο που καδράρεις και για τα projects που δουλεύεις. Τώρα αν όντως η “ταυτότητα” του έργου κάποιου προκύπτει από το περιεχόμενο ή τη φόρμα, (πράγμα πολύ συνηθισμένο στην αγορά της τέχνης) τότε αυτός ο κάποιος μπορεί να είναι ένας  επαγγελματίας καλλιτέχνης με υψηλή χρηματιστηριακή αξία αλλά κατά τη γνώμη μου, το έργο του απέχει παρασάγγας από αυτό πού εγώ θα ονόμαζα έργο Τέχνης.

h_kakarouhas_03

Σε τί βαθμό πιστεύετε πώς παίζει ρόλο το ταλέντο στην πορεία ενός φωτογράφου;

Νομίζω ταλέντο λέμε την ευκολία που έχουν κάποιοι να φτιάχνουν “κάδρο”, να τοποθετούν δηλαδή αρμονικά τα οπτικά στοιχεία της φωτογραφίας, κάτι που οποιοσδήποτε με κανονικό IQ καταφέρνει αργά ή γρήγορα – όπως και το σχέδιο στη ζωγραφική. Το κάδρο βέβαια δεν είναι αρκετό, αυτό που είναι το ζητούμενο είναι το βλέμμα. Αλλιώς θα έχουμε πολλούς φωτογράφους στις εικόνες ενός. Αλλά για μένα το πραγματικό ταλέντο είναι η αποφασιστικότητα κάποιου να κάνει πάση θυσία αυτό το εσωτερικό ταξίδι που θα τον οδηγήσει, στην ανακάλυψη και έκφραση αυτής της μοναδικής “ταυτότητας” του. Αυτή είναι και η διαφορά του “καλλιτέχνη” από τους φωτογράφους.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία (για παράδειγμα τα smartphones) έχουν καταστήσει τους πάντες εν δυνάμει φωτογράφους – ο καθένας μπορεί να βγάλει μια φωτογραφία, να τη ”φορτώσει” με δεκάδες φίλτρα, να την ”ανεβάσει” στο διαδίκτυο και να λάβει μερικές εκατοντάδες like. Ποια η επιρροή αυτής της πρακτικής στους φωτογράφους και στη φωτογραφία ως Τέχνη.

Ας ξεκινήσουμε πρώτα να δούμε ποιά είναι αυτή η Τέχνη με Τ κεφαλαίο. Πριν περίπου δεκαπέντε χρόνια ξεκινούσα – γράφοντας τη διδακτορική μου διατριβή – να απαντήσω στο ερώτημα ποιός είμαι. Ο τίτλος της διατριβής ήταν “Προσωπογραφία : Χαρτογραφόντας τον εαυτό” με αφορμή τα πορτραίτα που έκανα – αυτά που σε κοιτάνε κατευθείαν στα μάτια – και που θέτουν το παραπάνω θεμελιώδες ερώτημα. Στο δρόμο μου βρέθηκε ο Osho, ένας Ινδός Μύστης καθηγητής φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο που αφησε την εκπαίδευση για να γίνει πνευματικός δάσκαλος. Τον άκουσα λοιπόν να λέει: “ο δρόμος της τέχνης δεν σε οδηγεί πουθενά, αντίθετα ακολουθώντας τον δρόμο της αλήθειας βρίσκεις ποιος πραγματικά είσαι και τότε αυτό μπορείς να το τραγουδήσεις να το χορέψεις να το εικονίσεις”. Η αλήθεια είναι ότι δεν κατάλαβα τι ενοούσε. Μέχρι τότε λειτουργώντας με κεκτημένη ταχύτητα και χωρίς να έχω ουσιαστική κατανόηση, αυτό πού ήξερα ήταν ότι μεγάλος καλλιτέχνης είναι αυτός που έχει αναγνώριση, του εκδίδουν τα βιβλία, κάνει εκθέσεις σε Μουσεία, πουλάει ακριβά (τότε δεν υπήρχαν τα social media για να προσθέσω τα εκαντοντάδες like). Μετά από έξι περίπου χρόνια – χωρίς να τραβάω φωτογραφίες – αφοσιωμένος ολοκληρωτικά σ’αυτόν το “δρόμο της αλήθειας” βρέθηκα με ένα διδακτορικό και ένα “πτυχίο” θεραπευτή, αλλά το σημαντικό ήταν ότι κατανόησα τι εννοούσε ο Δάσκαλος.

Είδα καθαρά ότι η πλειοψηφία της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας είτε πρόκειται για εγκεφαλικές κατασκευές είτε προκύπτει ως εκτονωτική έκφραση, δυσλειτουργιών της προσωπικότητας, προσωπικών ή συλλογικών τραυμάτων. Αυτό λειτουργεί ως προσωρινή ανακούφιση για τον “δημιουργό” αλλά δεν προσφέρει τίποτε στον θεατή απλά ανακυκλώνει το πρόβλημα. Όλη αυτή η τέχνη είναι κάτι που συμβαίνει μέσα στο “σπήλαιο του Πλάτωνα” δεν είναι πραγματική. Και είναι αυτοί οι “καλλιτέχνες” που ο Πλάτωνας διώχνει από την Πολιτεία του. Στο θέατρο ή τον κινηματογράφο μπορεί (και πρέπει) να υπάρχει κάθαρση μέσα στο έργο, αυτό μας δίδαξε η αρχαία Ελληνική τραγωδία. Αλλά η φωτογραφία που ο χρόνος της δεν είναι γραμμικός υποχρεώνει τον φωτογράφο να έχει ήδη κάνει την “κάθαρση” από μόνος του.

Τέχνη με Τ είναι για μένα το προιόν έκφρασης του Είναι που βρίσκεται σ’όλους μας αλλά έχουμε χάσει την επαφή μαζί του από την παιδική μας ηλικία. Ως παιδιά είμαστε αυτό το Είναι αλλά όχι συνειδητά. Επειδή δεν υπάρχει κανείς εκεί “έξω” να μας το καθρεφτίσει επικαλύπτεται με αυτό που ονομάζουμε “εγώ” ή “προσωπικότητα”. Κάτι που είναι κατ’ ουσία ένας αμυντικός μηχανισμός επιβίωσης. Έτσι λοιπόν μπορούμε να καταλάβουμε ότι η αναγνώριση δεν σημαίνει πολλά πράγματα ειδικά σε μια κοινωνία που η συνειδητότητα της βρίσκεται πολύ μα πολύ μακριά από την “αλήθεια”. Και οι πρακτικές που χρησιμοποιούμε για να πάρουμε αυτή την πολυπόθητη αναγνώριση (όχι μονο στα social media αλλά και στο χρηματιστήριο της τέχνης) δεν μας οδηγούν πουθενά.
  
Πέραν της ”κοινωνικής διάστασης” της, η τεχνολογία έχει σταθεί ως σύμμαχος στη φωτογραφία ή μήπως έχει στερήσει πόντους από τη μαγεία της;

Ως γνωστόν την εικόνα την κάνει το βλέμμα και όχι κάποιο εργαλείο. Η σύγχρονη τεχνολογία έχει δώσει εξαιρετικά εργαλεία στου φωτογράφους, συνεχώς εξελίσεται και είμαι χαρούμενος γι αυτό. Ποτέ δεν θα μπορούσα να τυπώσω τις έγχρωμες φωτογραφίες τόσο καλά αν το έκανα στο σκοτεινό θάλαμο με τον παραδοσιακό τρόπο. Αν κάτι έχει χαθεί από την μαγεία είναι νομίζω το γεγονός ότι πολλές χιλιάδες φωτογράφοι χρησιμοποιούν τη φωτογραφία για να κερδίσουν κάτι και όχι από πραγματική αγάπη για την εικόνα. Και αυτό φαίνεται και από τις ίδιες τις εικόνες και από τον τρόπο που χειρίζονται τα εργαλεία. Διότι άν δεν έχεις βρεί το βλέμμα σου τότε πολύ εύκολα το εργαλείο μπορεί να σε χρησιμοποιεί αντί να το χρησιμοποιείς εσύ. Ακόμη ο συνεχής εξορθολογισμός της ζωής και η συνεπαγωγή του στήν τέχνη είναι ένας άλλος λόγος γι αυτήν την απώλεια.

Στο βιογραφικό σας, εκτός των άλλων, βλέπει κανείς και μια πολύ σημαντική βράβευση. Τι επίδραση έχει μια τέτοιου μεγέθους αναγνώριση;

Αυτό το βραβείο μου έδωσε την ευκαιρία να μοιραστώ την δουλειά μου με ανθρώπους από όλο τον κόσμο (το βιβλίο κυκλοφόρησε σε 6000 αντίτυπα σε έξι γλώσσες) και αυτό είναι πολύ όμορφο. Μου άνοιξε ακόμη πόρτες στην αγορά (βρήκα πολύ εύκολα γκαλερί στο Λονδίνο). Μου έμαθε ακόμη ότι η πλατειά αναγνώριση δεν σε κάνει ούτε καλύτερο φωτογράφο ούτε καλύτερο άνθρωπο, δεν σου προσθέτει πραγματικούς φίλους με άλλα λόγια δεν δίνει κάτι ουσιαστικό στη ζωή σου.

h_kakarouhas_01

Τι συνιστά, κατά τη γνώμη σας, τον μέγιστο βαθμό επιτυχίας για ένα φωτογράφο – μια σπουδαία βράβευση, μια πετυχημένη έκθεση, η έκδοση ενός λευκώματος, όλα αυτά ή τελικά τίποτα από όλα αυτά;

Νομίζω ότι η ερώτηση έχει απαντηθεί ήδη αλλά θα το επαναλάβω και πάλι. Η επιτυχία ποτέ δεν έρχεται “έξωθεν”. Αν αυτό που κάνεις νιώθεις ότι αναπαύει την ψυχή σου, αν κάνεις εικόνες σαν προσευχή σαν αναγνώριση δηλαδή της ομορφιάς και της αλήθειας στις φόρμες της ύπαρξης τότε δεν χρειάζεσαι τίποτε. Έχεις αναγνωρίσει τον Εαυτό σου. Και αν ποτέ έρθει η “έξωθεν” αναγνώριση θα μπορέσεις να την χαρείς όσο διαρκέσει και να την αποχωριστείς χωρίς στεναχώρια γιατί δεν εξαρτάσαι από αυτήν.

Με τι ασχολείστε αυτό το διάστημα και τι περιλαμβάνουν τα μελλοντικά σας σχέδια;

Ετοιμάζω ένα καινούργιο βιβλίο με προσωπογραφίες στη φύση και τοπία. Πρέπει να βρω εκδότη αν και δεν είμαι ακόμη σίγουρος αν είναι έτοιμο ή χρειάζεται κάτι ακόμη. Φωτογραφίζω ταυτόχρονα διάφορα θέματα, που άλλα έχουν ξεκινήσει πριν μερικά χρόνια, και άλλα είναι σχετικά πρόσφατα. Και ακόμη κάνω το σεμινάριο “Αφυπνίζοντας το βλέμμα” που είναι ένας αρκετά ανατρεπτικός τρόπος διδασκαλίας της φωτογραφίας. Η φωτογραφία δεν αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο κριτικής αλλά σαν καθρέπτης του δημιουργού της,  που συνδέεται μαζί του με έναν ομφάλιο λώρο, και δεν είναι “καλή” ή “κακή” αλλά αληθινή ή ψεύτικη σύμφωνα με την “αλήθεια” αυτού που την έκανε και που είναι ο μόνος αρμόδιος να αποφασίσει. Σε σχέση με τον θεατή της μια φωτογραφία μας αρέσει, δεν μας αρέσει η μας είναι αδιάφορη και αυτό μας δίνει μια ευκαιρία να ανακαλύψουμε ποιότητες που μας είναι οικίες και άλλες που αρνούμαστε να συναντήσουμε. Είναι ένας ολιστικός τρόπος προσέγγισης της καλλιτεχνικής δημιουργίας όπου εκτός από το IQ και τον αναλυτικό επιστημονικό ορθολογισμό χρησιμοποιούμε και αναπτύσσουμε την συναισθηματική αλλά και την πνευματική νοημοσύνη. Με αυτό τον τρόπο ο δημιουργός οδηγείται σε μια ουσιαστική σύνδεση τόσο με το έργο του όσο και με τον εαυτό του, μετατρέποντας την καλλιτεχνική διαδικασία σε οδό συνειδητότητας.

Πιστεύετε ότι υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια για να χαρακτηρίσει κανείς μια φωτογραφία, είτε θετικά είτε αρνητικά; Προσωπικά είμαι της άποψης ότι τα κριτήρια είναι καθαρά υποκειμενικά, μιας και υπόκεινται στις προσλαμβάνουσες και τα βιώματα του καθενός. Συμφωνείτε με μια τέτοια άποψη;

Το ζήτημα δεν είναι να χαρακτηρίσουμε αλλά να συναντήσουμε την εικόνα. Η εικόνα είναι μια κυψέλη χρόνου, νοημάτων και αισθήματος, μια κυψέλη “ενέργειας” ορισμένων συχνοτήτων. Με αυτές τις συχνότητες συντονίζεσαι, άρα συν-κινείσαι δηλαδή συναντιέσαι ή όχι. Και τότε μπορείς να πεις αν σου αρέσει και γιατί.  Όλο αυτό είναι απόλυτα προσωπικό, και συμφωνώ μαζί σας.  Οι “αντικειμενικές” αξιολογήσεις τις περισσότερες φορές  δεν είναι τίποτε άλλο από ένα παιχνίδι εξουσίας στα πλαίσια του χρηματιστηρίου της τέχνης. Οι εκάστοτε ισχυροί, διευθυντές μουσείων, γκαλερίστες, επιμελητές, δάσκαλοι, ορίζουν το καλό και το κακό το σημαντικό και το ασήμαντο καταπώς τους αρέσει, τους εξυπηρετεί, αν πουλάει, κοκ.

Ωστόσο όταν το έργο είναι μια καθαρή έκφραση αυτού του προσωπικού Είναι του δημιουργού τότε είναι “αντικειμενικά” αληθινό. Και είναι “αντικειμενικά” γιατί αυτό το Είναι κατοικεί σε όλους μας. Αλλά αυτό δεν μπορεί να επιβληθεί, κάποιος το αναγνωρίζει ή όχι. Και εδώ συχνά οι δάσκαλοι κάνουν άθελα τους ένα σοβαρό λάθος. Προσπαθούν να εξηγήσουν με λογικά επιχειρήματα γιατί ένα έργο είναι σπουδαίο και μπορεί να έχουν δίκιο αλλά ο τρόπος αυτός οδηγεί τον μαθητή σε μια εγκεφαλική θέαση. Προσπαθεί δηλαδή μέσω της “λογικής συνεπαγωγής¨” να προσεγγίσει κάτι που είναι άλλης φύσεως. Η εικόνα και ο ορθός λόγος είναι οντότητες εκ διαμέτρου αντίθετες. Ο μόνος τρόπος που μπορούμε να βοηθήσουμε κάποιον προς αυτή την κατεύθυνση είναι να τον προτρέψουμε να αφουγκραστεί μέσα του τι είναι αυτό που τον εμποδίζει να συντονιστεί με την συχνότητα του έργου.

Στην Ελλάδα του 2014, μπορεί να ζήσει κάποιος που υπηρετεί τη φωτογραφία ως Τέχνη;

Βιοπορισμός και Τέχνη είναι έννοιες μάλλον ασύμπτωτες. Αν καταφέρει κάποιος – χωρίς το marketing να αλλοιώσει το Τ- να τις φέρει σε σύμπτωση είναι ευλογία. Προσωπικά δεν ξέρω κανέναν, ιδίως στην Ελλάδα του 2014 όπου προσανατολισμός είναι ο βιοπορισμός σε εθνική κλίμακα. Και εδώ είναι η τραγική αντίφαση, ενώ δηλαδή το μόνο “πράγμα” που μπορεί να μας κάνει να ανθίσουμε σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο είναι η ανακάλυψη αυτής της ταυτότητας μας – και η Τέχνη είναι κάτι που μας οδηγεί εκεί – εμείς ασχολούμαστε αποκλειστικά με τους οικονομικούς δείκτες.

Τι θα συμβουλεύατε ένα νέο φωτογράφο;

Δεν είναι συμβουλή, είναι μοίρασμα. Το διαμάντι βρίσκεται στην τσέπη του, ας μην το ψάχνει σε λάθος μέρη. Να βρεί ανθρώπους που θα τον βοηθήσουν να το συνειδητοποιήσει. Το σημαντικό είναι – και πάλι – να βρεί την “αλήθεια”του. Τότε θα είναι πάνω από όλα ένας δημιουργικός άνθρωπος.  Αν του αρέσει η φωτογραφία ακόμη καλύτερα. Θα μας δείξει εικόνες που θα αξίζει να ειδωθούν.

Η περσινή χρονιά βρήκε τον Χάρη Κακαρούχα ως artistic director του Eco-Art Festival της Αθήνας, που αποτέλεσε μια συνδιοργάνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής αλλαγής αλλά και του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, ενώ αυτήν την εποχή διδάσκει φωτογραφικά workshops που φέρουν τον τίτλο “Αφυπνίζοντας το βλέμμα”. Έργα του βρίσκονται τόσο σε μουσεία όσο και σε ιδιωτικές συλλογές, ενώ μια πρόγευση της δουλειάς του αλλά και περισσότερα για τον ίδιο μπορείτε να βρείτε στην προσωπική του ιστοσελίδα.

Προβολές: 34

© 2017   Created by Giorgos Tsoumpas Photography.   Με την υποστήριξη του

Διακριτικά  |  Αναφορά προβλήματος  |  Όροι χρήσης